Trong sự ngà ngà say , Hắn cố kiếm tìm trong ký ức của mình , một chút kỷ niệm về tuổi thơ, về quê hương xứ sở nơi Hắn được
sinh ra và lớn lên.
Hắn cho biết: Mình được sinh ra trong một
gia đình dưới bậc thấp nhất của tầng lớp bần khố nông, tại Giáp Đông - Hương Cần - Hương Trà -Thừa Thiên. Nay là Giáp Đông, làng Hương Cần, xã Hương Toàn, thị xã
Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên – Huế.
Hắn nhớ có lần Mạ Hắn nói với Hắn rằng: Bà
đã sinh ra Hắn ngay tại cái chuồng heo của gia đình ông nội Hắn.
Hắn
cảm thấy thú vị , đắc ý đến tận cùng khi biết được thông tin là mình được Mạ
sinh ra ngay trong cái chuồng heo…Hắn
bổng cất giọng cười một cách sảng khoái, đắc chí.
Sự kiện Hắn được sinh ra trong cái chuồng heo đã làm Hắn liên tưởng đến nhân vật Chí
Phèo trong tác phẩm Chí Phèo mà Hắn đã được học ở cái thời đi học phổ thông……rồi
đột nhiên, trong tiềm thức của Hắn, ký ức đã trở về, Hắn nhớ:
Vào những ngày cuối tháng 3 năm 1975, Hắn
cùng với 02 người chị được người cha đưa đi “chạy giặc”. Than ôi! Với 04, 05
tuổi đầu, Hắn có biết “giặc” là chi mô! Dù còn nhỏ nhưng Hắn nhớ rất rõ, rất cụ
thể sự kiện Hắn cùng với các chị và người cha đi xuống một chiếc nốt (thuyền) ,
rồi sau đó được đưa lên một chiếc tàu biển lớn. Trong sự mệt nhoài của việc say
sóng, Hắn vẫn còn nhớ như in, hình ảnh những người lính trên tàu với những màu
đen, đỏ trên người…
Tàu
lênh đênh trên biển một thời gian , Hắn không biết rõ đi mất bao nhiêu ngày, giờ, tháng…mà chỉ biết sau đó, Hắn được
đưa lên bán đảo Sơn Trà của Đà Nẳng.
Khi đang ở tại nhà của người ông, em trai
ông nội Hắn, bổng một hôm Hắn thấy có một người bị lồi bụng , được một người
khác vác đi ngang…lúc này có ai đó nói
cho Hắn nghe: Người đó bị bắn. Hắn hỏi lại: Bị ai bắn? Người đó trả lời cho Hắn
rất rõ ràng, mạch lạc nhưng bây giờ Hắn đã quên, vì đã gần 40 năm trôi qua,
chính xác là hơn 38 năm.
38 năm , một chặng đường đủ để một đứa trẻ
mới được sinh ra, tồn tại, phát triển, trưởng thành…ấy vậy mà giờ đây, trong sự
ngà ngà say của men bia rượu, Hắn vẫn cảm thấy mình như đang còn ở cái tuổi lên
04 lên 05 , đang theo gia đình “chạy
giặc”....những chẳng biết giặc ở đâu!
Càng nghĩ, Hắn càng thấy thương thương cho
cái tuổi thơ của mình!
Hắn
cảm thấy luyến tiếc cho một thời quá khứ, một sự kiện xảy ra, thế là Hắn luôn
miệng giá như ngày đó…thì bây giờ….!
Hết chạy giặc, Hắn theo gia đình trở lại
quê hương – làng Hương Cần. Cha Hắn bị bắt đi cải tạo gì đó. Hắn nhớ khi đó có
ai đó đã nói với Mạ Hắn: Thím lo làm ăn nuôi con, chú rứa là mốt mùa lệ thủy.
Giờ đây nghĩ lại, Hắn bổng thấy giựt mình mà thốt lên: Trời ơi! Sao con người
ta lại nhẫn tâm với đồng loại đến thế?
- Đi
học mẫu giáo:
Hắn nhớ một lần cùng đi với các chị em đến
trường mẫu giáo, khi đến nơi Hắn thấy những đứa trẻ như Hắn, đứa thì bị người lớn (lúc đó Hắn chưa nhận biết được
đó là cô giáo) bắt quỳ; đứa thì đứng quay mặt vào tường; đứa thì vòng tay…thế
là Hắn quyết định không vào học, Hắn bỏ đi một mạch về nhà. Đó là lần đầu tiên
trong cuộc đời, Hắn đi học. Và đương nhiên, Hắn đã không học. Có lẽ vì vậy mà giờ đây, Hắn đã không có
được sự khéo léo, khôn ngoan trong lời nói, do không nhận được sự giáo dục đầu
đời của “ nhà trường mẫu giáo”.
-
Đi học chử:
Năm 1976, Hắn vào học lớp 1. Đến năm 1981 -1982,
khi đang học lớp 6 nữa chừng thì Hắn bỏ học. Trở về nhà, cắt cỏ chăn trâu. Hắn
sung sướng đến mãn nguyện khi thoải mái ngồi trên lưng trâu, miệng nghêu ngao:
Ai bảo chăn trâu là khổ
Chăn trâu sướng lắm chứ!
Ngồi trên lưng trâu gió
lạnh queo râu
Ngồi trên lưng trâu hát
bài tự do.
Hồi đó, đất nước phát triển theo chế độ tập
đoàn, sau khi học về , Hắn lại đến sân tập đoàn chơi và bị mấy người lớn xúi
đến vuốt mũi những đứa trẻ con như Hắn. Tất nhiên, sau cái vuốt mũi thì Hắn bị
đối phương xông vào đánh cho một trận tơi bời khói lửa.
Nhớ lại chuyện này, Hắn đã bật ra một nụ
cười ngượng ngạo. Hắn nghĩ thật may cho đời Hắn…nếu như thời đó mà trẻ con có
tính khí như bây giờ thì chắt chắn là Hắn đã bị ăn dao rồi. Và giờ đây, có lẽ
là Hắn đang ngồi uống rượu, hầu chuyện với Diêm Vương…
Hắn không tài nào tìm ra câu trả lời cho câu
hỏi: Tại sao? Tại sao thanh nam, nữ tú
bây giờ cứ hể cứ đụng chuyện là xách dao, mã tấu, thậm chí là súng…ra để hành
xử với nhau?
Suy nghĩ mông lung, Hắn đứng dậy, bỏ đi ra
ngoài thư giản nhằm cốt để xóa tan đi những ký ức cứ dồn dập chạy về trong đầu
óc Hắn. Nhưng không. Không biết tại sao Hắn càng thư thái tinh thần bao nhiêu
thì ký ức lại dồn về bấy nhiêu, thế là Hắn lại nhớ:
Năm Hắn học lớp 3, trong khi đang ngồi ăn
cơm với gia đình cha mạ, không biết Hắn đòi cái gì mà ngồi thụt lùi thụt lùi
đến khi toàn bộ cơ thể Hắn bị rơi khỏi bộ ván ngựa , rớt một cái bịch xuống
đất. Thế là Hắn khóc òa lên. Cha Hắn chạy đến ôm đỡ Hắn lên và ông thật hốt
hoảng thì nhìn thấy da , mắt Hắn chỉ biểu lộ một màu vàng xẩm duy nhất. Hắn
được đưa đến nhà thương An Hòa.
Khám cho Hắn là một người mặt bộ quần áo màu
xanh lá cây, đầu đội nón cối, trên đó Hắn thấy rõ một ngôi sao….Đến giờ phút
này , Hắn vẫn còn nhớ như in câu nói của người đã khám bệnh cho Hắn. Vị này đã
nói với mạ Hắn: “ Chị phải lều mất một đứa con trai” . Quả thật với 08 tuổi
đời, Hắn không thể hiểu câu nói của vị này có ý nghĩa gì nhưng Hắn thấy mạ Hắn đã có lời
năn nỉ rất thảm thiết với vị thầy thuốc này. Vừa rồi, khi nghe tin báo chí đưa
chuyện mấy đứa trẻ thơ vừa mới sinh ra, ở Hướng Hóa Quảng Trị bị chết do tiêm
vắc xin…Nhớ lại câu nói trên của vị thầy thuốc, Hắn cảm thấy đời mình may mắn
vô cùng…
-
Đi mót lúa:
Sau tiếng kẻng báo tập trung của tập đoàn,
cha mạ Hắn đi làm , khi đi nhổ má (mạ) để cấy ruộng thì Hắn đi theo; mục đích
là để nhổ những gốc cây má bị nhổ đứt,
bỏ xuống đường rảnh đất nẻ để che mắt
những người được coi là cán bộ đang đi chấm điểm.
Khi cha mẹ Hắn đi gặt (cắt) thì Hắn đi mót lúa , không biết sao khi ôm lúa để
bó, gánh về nhà thì người ôm đã để lại rất nhiều lúa cho những người đi mót như
Hắn nhặt . Có lẽ đầu óc tư hữu, chiếm
đoạt của những người này đã không được gột rửa kịp thời dưới chế độ mới!
Nghĩ
vậy, Hắn nhớ có lần Hắn đi mót lúa, khi ôm bao cát đựng lúa vô tời Cồn Thượng thì phát hiện ở miếu "Bà Phe
Đông" có rất nhiều du kích quân đang đứng chờ. Sợ quá, Hắn chui vô trong cồn mồ để núp. Khi đang núp thì có người
du kích quân đến, nói: Núp à. Rồi tay
cầm lấy cái bao cát lúa mà Hắn đã cong lưng mót từ sáng đến chiều đem đi. Thế
là Hắn mất toi một ngày lê chân trên đồng để nhặt từng chẹng lúa….
Sau
này, có lần Hắn gặp lại người đã lấy mất
của Hắn cái bao cát lúa năm xưa, Hắn nhắc lại câu chuyện và người này nói:
Thông cảm! Thời đó tôi chỉ làm theo mệnh lệnh thôi.
Hắn
lại bật cười khi nghe đến câu làm theo mệnh lệnh. Bởi đâu phải thời đó hay thời
này. Thời nào cũng vậy, nếu mình không có lý trí, đạo đức, tình người…không làm
chủ được bản thân mình mà biến mình thành công cụ (rô bốt) để người khác sai khiến… thì việc làm theo mệnh lệnh là
chuyện muôn thuở.
-
Đi chăn trâu:
Năm 1979, cha Hắn nhận nuôi trâu của Hợp tác
xã (gọi là trâu 03 chân), thế là Hắn nửa ngày đi học, nửa ngày chăn trâu. Một
lần khi cỡi trâu đi về nhà, bổng nhiên con trâu nỗi hứng nhảy nhảy, tung hắn
bay ra khỏi lưng, rơi xuống đường. Một vật gì đó ở trên con đường đã hôn vào
đuôi lông mày trái của Hắn, làm mất một mảnh da. Hắn liền cúi người hái lấy mấy
ngọn lá cỏ mực , bóp nát, đắp vội vào vết thương. Về nhà, Hắn sợ cha mạ quá nên
không dám nói, Hắn tự xuống giàng bếp,
thò tay bốc một tý mụi hóng, bỏ vào vết thương và đi ngủ. Bây giờ nghĩ lại, Hắn
thấy đúng Hắn là kẻ ngu ngơ và khờ dại. Sao lúc đó Hắn không nói cho cha mạ
biết để kịp thời cứu chữa? Phải chăng Hắn đã che dấu sự dốt nát của mình?...Hắn
đặt ra câu hỏi nhưng không trả lời.
- Bị
đuổi ra khỏi lớp và nghỉ học:
Năm 1981-1982, khi đang học lớp 6, không
biết vì sao Hắn bị cô giáo dạy môn toán đuổi ra khỏi lớp. Dù đã học đến lớp 6
nhưng khi đi học, Hắn chỉ có một cái quần đùi được may bằng bao cát và chiếc áo
cũ kỹ do người khác cho …Khi bị cô giáo đuổi ra khỏi lớp trong giờ học môn
toán, Hắn đã xin lỗi và xin cô giáo cho vào học…nhưng cô giáo nhất quyết không
cho; thế là hàng ngày, cứ đến môn toán là Hắn đạp chân nhảy qua cửa sổ , ra
khỏi lớp học. Sau đó không lâu thì Hắn bỏ học. Trở về nhà tiếp tục con đường
cắt cỏ chăn trâu. Hắn cứ tưởng cuộc đời của mình đã bị đóng khung trong bối
cảnh: Con trâu đi trước cái cày theo sau!
Giờ đây nghĩ lại, Hắn thấy mình đúng là kẻ
khờ khạo, tại sao hồi đó Hắn không về nói với cha mạ hắn và báo với Ban giám
hiệu nhà trường…? Mà thôi, khi Hắn kịp nghĩ ra thì thời gian sự kiện cũng đã qua hơn 30 mươi năm rồi.
- Xem đá banh:
Hồi đó, ở quê Hắn có cái sân vận động, người
lớn hay tổ chức đá banh lắm. Hắn nhớ trong một cuộc đá bóng giao hữu giữa đội
chủ nhà Hương Toàn với đội khách , khi
đội khác đá bóng bay vào cầu môn của đội
chủ nhà – Hương Toàn, bóng được đưa lên vạch sơn ở giữa sân để tiếp tục thi đấu…bất
ngờ từ trên khán đài, ông xã đội đi xuống cự nự trọng tài và đưa chân đá trái bóng về cho thủ môn đội
chủ nhà. Vị xã đội này quả quyết: Bóng chưa vào. Thế là trận đấu bị buộc phải
dừng. Sau trận đấu đó, hình như không có đội bóng nào đến đá giao hữu với đội
chủ nhà nữa. Sân vận động trở thành bải cỏ hoang trong một thời gian tương đối
dài.
-
Đi học chử lại:
Năm 1984, trong một lần đi chăn trâu về, Hắn
thấy những học sinh trong xóm đi học về vui quá. Về nhà , Hắn nói: Ba ơi! Con
đi học lại. Cha Hắn nói: Ừ. Con đi học được thì đi đi. Thế là Hắn lại bắt đầu đi học lại từ lớp 6. Trong thời
gian này, Hắn vừa học vừa chăn trâu. Sau khi được đi học lại, Hắn đã học một
mạch cho đến hết lớp. Giờ đây, không còn có cô giáo hay thầy giáo nào có điều kiện đuổi Hắn ra khỏi
lớp học nữa rồi. Mưu sự tại nhân thành sự tại thiên ắt cũng có ý nghĩa gì đó
trong cuộc đời của Hắn.
-
Đi học võ:
Lúc bấy giờ ở làng quê nơi Hắn được sinh ra, có lớp võ thuật do thầy Nguyễn văn Nhân mở dạy, huấn luyện. Một hôm, người chú của hắn hỏi: Cháu có đi học võ
không? Hắn hỏi : Võ gì? Chú hắn trả lời: Karate. Hắn buộc miệng hỏi : Karate à? Rồi Hắn nói tiếp: Cháu thích học võ ta cơ.
Rồi
bẳng đi thời gian, Hắn không nghĩ đến chuyện đi học võ mà người chú của Hắn đã
gợi ý.
Thế nhưng, sau đó không biết thế nào , Hắn
lại xin vào học Karate.
Hắn
cho biết: Thú vị nhất trong quảng đời học võ, đó là một lần đi bài quyền Phối
hợp chặt ra, không biết sao lại có quá nhiều võ sinh trình bày không đúng,
trong đó có Hắn. Hắn nhớ khi đó, thầy
Nhân nói: Sai răng mà đến nỗi cái thằng tối nào cũng đi học mà cũng
sai!
Quả thật là thú vị! Không sai sao được khi mà
có những đêm đi học , trong bụng chưa có cái gì lót vào! Có gì khổ hơn là bị
cái bao tử nó thắt. Nó càng thắt mạnh bao nhiêu thì tâm trí bị chi phối bấy
nhiêu. Tâm trí bị chi phối thì tất thị làm sao mà tập trung được.
Lạ
thay, là người học võ nhưng Hắn lại công khai thừa nhận không biết gì về võ.
Trong suốt những năm tháng học võ, cái Hắn
học được là câu nói của thầy Nhân. Thầy Nhân nói : Các em học võ mà khi đi ra
đường, nếu có tham gia đánh nhau mà
thiên hạ nói đánh đúng thì về đây không
bị phạt còn họ nói đánh lộn thì về đây bị phạt.
Than
ôi! Ở đời có mấy ai nói những người tham gia đánh nhau là đúng đâu , họ chỉ toàn nói là đánh lộn. Vậy
thì nếu phải đánh nhau thì làm sao đánh cho đúng đây?
Hắn
đã học qua môn triết nhưng quả thật Hắn không thể tự tìm câu trả lời cho chính
câu hỏi mà Hắn đã đặt ra.
Phải
chăng, để đảm bảo đánh đúng thì cách tốt nhất là không đánh? Điều này quả thật không dể thực hiện , bởi cái
sĩ của con người học võ có chịu nằm im khi bị người khác khiêu khích hay không?
Nghĩ
đến đây, Hắn lại bật cười với nụ cười mãn nguyện, bởi mặc dù là người có học võ
nhưng Hắn toàn bị người ta đánh cho tơi bời khoái lửa thôi chứ chẳng đánh được
ai bao giờ...
Không phải là người theo Thiên chúa giáo nhưng
Hắn thuộc nằm lòng câu:
Khi
con đi ra đường, nếu có ai đánh con một cái
vào má trái thì con chìa má phải để họ đánh thêm một cái nữa cho thỏa lòng chúa.
Và
Hắn đã làm theo y như vậy, nhưng rất tiếc cho đến bây giờ chưa có ai đánh Hắn cái thứ hai vào người.
-
Ký ức tạp chủng:
Ngày
đó, quang cảnh tự nhiên ở làng quê Hương
Cần thật là đẹp. Chợ Hương Cần được thiết kế, xây dựng ngay dưới chân cầu Hương
Cần – bắt quan sông Bồ dẫn đến Giáp Kiền (thuộc làng Hương Cần) đến làng La Vân,
Quảng Thọ…Có bến Đình là nơi để ghe, đò các nơi cập khi đem hàng hóa đến buôn
bán tại chợ. Có cây Bồ Đề cổ thụ và am miếu nỗi tiếng linh thiêng….
Hắn
nhớ , một lần, khi được sai ra chợ mua
một lon muối hạt, khi vừa ra đến chợ, ông Bồ - chủ đò buông cá – vốn là bạn thân với cha Hắn – nhìn thấy Hắn đang đi nghêu ngao ,
ông khoát tay, kêu Hắn xuống đò, rồi ông
đưa cho Hắn một trạc lòng cá . Hắn không
biết làm thế nào bèn bỏ lon muối lên trên trạc lòng cá và đưa cái trạc lên đầu
đội đi vô nhà. Các mệ, các mụ buôn bán ở chợ thấy vậy liền xì xầm to nhỏ gì đó
….Hắn chỉ nghe rõ được mỗi câu: Đúng là kẻ dại khờ.
Giờ đây
khi nghĩ lại chuyện này, hắn cảm thấy biết ơn ông Bồ - chủ đò cá vô cùng!
Ngoài bến đình, còn có bến trâu nằm phía dưới
bên đình. Bến trâu là bến nơi có trâu nẹp (tắm). Vào mùa hè, khoảng 08 – 09 giờ sáng là Hắn đưa
trâu ra bến để nẹp, Bến này nằm đối diện
trước đình phe Đông. Mỗi lần cho trâu nẹp, Hắn nẹp tắm cùng trâu….rồi miệng nghêu
ngao câu hát: Ai bảo chăn trâu là khổ?
Ngoài ra còn có bến Cầu . Đây là bến nằm trước mặt Dinh Ông ,
tuổi thơ của Hắn không dám xuống tắm ở đây. Vì
không biết sao đoạn sông Bồ chảy
qua bến Cầu này rất hay có người chết
đuối mà người ta đồn đó là do bị “ma rà” nhận nước…
- Từ giả quê hương:
Năm 1991, Hắn thi đỗ vào một trường đại học ở thành phố Sài
Gòn. Hắn cắt chuyển khẩu vào trường học. Sau 05 (năm) năm, Hắn tốt nghiệp đại học. Ngày 31 tháng 8 năm 2006, Hắn
hạnh phúc khi đứng trên bục giảng đường để đón nhận tấm bằng đại học. Ngày 01
tháng 9 năm 2006, Hắn lên xe đò trở về
quê hương với suy nghĩ giản đơn : Với tấm bằng đại học, Hắn có thể được tuyển
dụng vào làm việc ở một cơ quan nhà nước tại quê hương… Thế nhưng, Hắn đã mắc
phải sai lầm từ đó. Hắn đã gửi hồ sơ xin việc đi khắp nơi nhưng không có cơ
quan nào trả lời. Hắn ngao ngán đọc mấy câu thơ:
Từ khi cánh cổng
trường (đại học) đóng lại
Ta bâng khuâng
bước vội trên đường
Tìm về quê- Nơi mái ấm
tình thương
Mong kiếm được việc
làm
Để sống qua ngày
tháng...
Nhưng sự đời
Có ai biết trước
Ước mơ nho nhỏ đã
không thành
Bởi chỉ ta là kẻ vô
danh
Không tiền bạc, chỉ
tấm bằng đại học.
Thế mới biết
Đường Đời không thẳng
tắp
Không có tiền - Không
có việc làm - là sự thật khách quan....
Một năm trôi qua
Ngày tháng hoang tàn
Ta lại cất bước lang
thang
Đi tìm cuộc sống mới.
Đi
đâu? Tiếng người phụ xe (lơ) hỏi Hắn.
Sài
Gòn. Hắn trả lời cụt lủn. Thế là Hắn bước lên xe trong trạng thái vô định, mặc
cho chiếc xe cứ hồn nhiên chạy về phương nam.
Đã 16 năm trôi qua, kể từ ngày người phụ xe
hỏi Hắn đi đâu, nay Hắn đã không còn chổ để đi nữa rồi. Chỉ còn nơi để đi về.
Về
quê hương ?
Về
nơi yên nghỉ ?
Cả
hai cùng về.
------------*****----------------
Ngày 21 tháng 8 năm 2013
Tuyến điên.
